• معرفی شهرستان سمنان:

معرفی شهرستان سمنان:

پیشینه تاریخی:

این شهر از دیرباز یکی از شهرهای چهاردهمین ایالت تاریخی (ورن ) یا (ورنه ) از تقسیمات 16 گانه باستانی بوده است . برخی از محققان و مورخان این شهر را جزو ایالتهای مادها و برخی دیگرجزو ایلتهای پارتها به حساب می آوردند.

ویژگی های جغرافیایی:

شهرستان سمنان مرکز استان سمنان است. این شهرستان در 205 کیلومتری شرق تهران و برسر راه تهران به خراسان واقع شده است. سمنان با وسعتی در حدود22119 کیلومتر مربع در دامنه جنوبی رشته کوه های البرز واقع گردیده و از شمال به استان مازندران ازجنوب به دشت کویر از شرق به شهرستان دامغان و از غرب به شهرستان گرمسار محدود می گردد و ارتفاع آن از سطح دریا 1117 متر می باشد. سمنان نیز به مانند دیگر شهرستانهای استان مهد و زاگاه شخصیت ها و مفاخر بزرگ علمی و فرهنگی و عرفانی بوده است و از گذشته های دوره همواره به عنوان شهری که صاحب بزرگان دین و علم بوده مطرح شده است . بزرگانی مانند حاج ملاعلی حکیم الهی سمنانی، مشتاق سمنانی، شیخ محمد فانی سمنانی، ملا غلام حسین هراتی، شهاب سمنانی هنرمند و عارف قلندر مشهور و بسیاری از شخصیت های دیگر از بزرگان این منطقه می باشند که در تاریخ دین و عرفان و هنر خوش در خشیده اند.

صنایع دستی و سوغات:

تنوع اقلیم این شهر همچنانکه در کل استان مشهود بوده توانسته انواع صنایع دستی و هرهای سنتی را در دل مردمی که در دل مردمی که در این خطه زندگی می کردند ایجاد و باعث رونق اقتصادی و بروز احساسات و تجلی آن در هنرهای بومی منطقه و صنایع دستی گردد و تا به امروز این هنرها سینه به سینه با افت و خیزهای فراوان به عصر حاضر منتقل شود بطوری که در گذشته هنرهای کاربردی گیوه بافی، کلاه مالی ، مهرسازی و نمدمالی سفال گری و ... از رونق بسیاری برخوردار بوده و به همراه سوغاتی همچون نان سنتی ، شیرمال ، کماچ ، گل نرگس و ... توشه راه مسافران رهگذر این شهر می شود.

اماکن تاریخی و جاذبه های دیدنی:

تکیه پهنه

قدمت تکیه مذبور به دوره قاجار می رسد. این تکیه زیبا از جنوب شرق به وسیله راهروی باریک و مسقف به مسجد امام و از شمال غربی به مسجد امام و از شمال غربی به مسجد جامع و حمام پهنه از جنوب غربی به امام زاده یحیی (ع) و از سمت شرق به تیمچه حضرت راه دارد. در گذشته سقف تکیه پوشیده نبوده است اما گویا در دوره پهلوی سقفی از کلاف های چوب و فلزی به صورت شیروانی برای تکیه تعبیه می کنند. تکیه در دو طبقه ساخته شده که طبقه اول را مغازه ها و حجره ها تشکیل می دهد و طبقه دوم که خاص طبقه اشراف و بانوان بوده است به صورت ایوان می باشد و در ایام محرم و تعزیه خوانی جهت تماشای مراسم از آن استفاده می کردند. دور تا دور و سر مغازه ها و ایوانها کاشی کاریهای زیبایی ساخته شده است . این تکیه در انتهای راسته بازار پایین (بازارحضرت ) و مجاور امامزاده یحیی (ع) قرارگرفته است .

تکیه ناسار

این تکیه از نظر فرم و شکل ظاهر بسیار شبیه به تکیه پهنه می باشد به جز آنکه در چند سال اخیر در وسط آن حوضی بزرگ ساخته شده است . طبقه پائین تکیه را مغازه های چندتشکیل می دهد و طبقه بالای آن ایوانهایی برای تماشای مراسم تعزیه می باشد. در جبهه جنوبی تکیه ناسار یکی از بهترین و بزرگترین نمونه های آب انبار سمنان به نام آب انبار ناسار قرار دارد که با پله های متعدد و غلام گردشها به محل برداشت آب منتهی می گردد. سقف تکیه پوشیده است و یک شیروانی بزرگ و قرمز رنگ با پنجره های مشبک سبز بر روی آن ساخته شده است.

بازارشیخ علاءالدوله

این بازار یکی از کهن ترین بازارهای استان سمنان است که تاریخ بنای آن را به دوران ایلخانیان و پیش از آن منتسب می دانند. بنای بازار به وسیله شیخ علاءالدوله سمنانی از عارفان مشهور ایران در قرن هفتم و هشتم هجری قمری و همزمان با بنای شبستان شیخ علاءالدوله مسجد جامع ساخته شده است . این بازار به جهت اینکه در قدیم به گورستان قدیمی علمدار متصل بوده است به بازار مرده ها نیز شهرت دارد. بازار دارای طاق های ضربی بلند است و سرتاسر آن با آجر کاری زیبا پوشیده است.

خانه تدین (محمدیه )

خانه تدین جزء خانه های با ارزش قاجار است که به صورت دو بخشی بیرونی و اندرونی شامل قسمت های تابستانی و زمستانی و همچنین تعدادی اتاق کوچک و بزرگ می باشد. بنای فعلی خانه تدین اکنون به عنوان محل اداره میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان سمنان مورد استفاده قرار گرفته است. بادگیری بلند نیز زینت بخش این بنای تاریخی است.

بازار بزرگ

این بازار زیبا از بناهای دوره قاجار می باشد و بر روی طاقهای جناغی زیبایی استوار شده است . نور داخل بازار به وسیله نورگیرهای شیشه ای بزرگی که بر بالای هر طاق ساخته شده است تامین می گردد. عناصر کالبدی بازار سمنان را کاروانسرا، حمام، مسجد ، تیمچه و تکیه تشکیل می دهند . سردر شمالی بازار، آجر کاری شده و دارای پایه‌های سنگی و پشت بغل های زیبای کاشی‌کاری است. کتیبه ای از کاشی لاجوردی که قسمتی از سوره مبارکه (اقراء) به خط ثلث را در بر دارد بر بالای سردر به چشم می خورد. بازار جنوبی یا بازار حضرت از خیابان امام خمینی شروع و به تکیه بزرگ پهنه و محله اسفنجان ختم می‌شود . سر در شمالی بازار حضرت مشابه سردرشمالی بازار جنوبی است . بازار طوری ساخته شده که در تابستان خنک و در زمستان نسبتا گرم می باشد. لازم به ذکر است راسته بازار شهر و بازار حضرت کنونی در اصل به هم متصل بوده و راسته بازار اصلی شهر را تشکیل می داده است ولی در زمان پهلوی اول به دلیل خیابان کشی و شهرسازی آن دوران ، بازار بزرگ به وسیله خیابان امام خمینی فعلی به دو قسمت تقسیم شده است که اکنون به آن بازار شمالی و بازار جنوبی یا بازار حضرت می گویند. این مکان از امکان تجاری بسیار مهم گذشته و حاضر سمنان است . بازار سمنان از خیابان شهدا شروع و تا خیابان امام خمینی ادامه می یابد.

تیمچه حضرت

این تیمچه یکی از بناهای دوره قاجاریه است که در جوار مسجد امام و تکیه حضرت سمنان بنا گردیده ، این تیمچه داری دو طبقه و حجره های متعدد است که با هدف کاربری تجاری ساخته شده است.

مسجد امام

این مسجد یکی از مساجد چهارایوانی دوره قاجار و نمونه ای کامل از لحاظ معماری این دوران می باشد . مسجد امام در زمان فتحعلی شاه قاجار ساخته شده است. عناصر تشکیل دهنده مسجد را ایوانهای متعدد، شبستانهای وسیع ، حجره‌ها و کاشیکاری های زیبا و هفت رنگ تشکیل می دهد. ارتفاع ایوان غربی مسجد امام 5/19 متر می باشد و بزرگتر از ایوانهای دیگر مسجد ساخته شده و مزین به کاشی کاری ها و کتیبه های کوفی بنایی و ثلث است. ارتفاع ایوان شرقی 18/5 متر، ارتفاع دو ایوان رو به شمال و رو به جنوب هر یک 11متر است. در بالای همه ایوانها سوره های مبارک قرآنی و اسم خاقان فتحعلی شاه و تاریخ بنا برروی کاشی نقش بسته است .

قلعه سارو

در کلاته سارو برفراز دو رشته کوه دو قلعه مربوطه به قبل از اسلام و دوره اسلامی قراردارد.قلعه شمالی نسبت به قلعه جنوبی کوچکتر است. چهار طرف دو قلعه برجهای مدوری به منظور دیده‌بانی ساخته شده است . در ساختمان قلعه های سارو از سنگ ، گچ ، آجر و ساروج استفاده شده است . وجود مجراهای زیرزمینی که آب کلاته سارو را به بالای قلعه می رسانند از ویژگی های قلعه می باشد. این قلعه ها توسط گروه اسماعیلیه مورد استفاده قرار می گرفته است.

منطقه پیغمبران

در شمال شرق شهرسمنان و در ادامه راه شوسه ای که روستاهای جنوبی البرز در شمال سمنان را به این شهر وصل می کند، منطقه زیارتی و سیاحتی «پیغمبران » قرار دارد. مقبره پیغمبران درقله کوهی به همین نام در 21 کیلومتری ازجاده اصلی تهران مشهد ، در نزدیکی سمنان واقع شده است . بر اساس اطلاعات موجود، در این مقبره ، «سام » و «لام » از فرزندان نوح پیغمبر مدفون هستند.

آهوان

آهوان منطقه ای است که از حدود 30 کیلومتری شرق سمنان و 87 کیلومتری غرب دامغان شروع و تا انتهای منطقه کوهستانی ادامه دارد. این منطقه در زمستان سرد و در تابستان معتدلو ییلاقی است . در اطراف آهوان چند روستای پایکوهی معروف به «کلاته » وجود دارد که به باغ ها، کشتزارهای مختلف و استخرهای آبیاری ، مناظر زیبایی را خلق می کند در کنار جاذبه های طبیعی ، اهمیت گردشگری منطقه به دلیل وجود دو کاروانسرا یا رباط تاریخی به نام رباط سنگی انوشیروانی و کاروانسرای شاه عباسی است.

مسجد جامع

مسجد جامع سمنان یکی از مساجد بسیار قدیمی کشوراست که سابقه موجود آن به دوره سلجوقی می رسد . این بنا یکی از مساجد تک ایوانی است که دارای دو ورودی است .این بنا دارای سه شبستان می باشد . شبستان شرقی ستون ها مدور و طاقهای جناغی و ورودی آن مربوط به دوره قاجار می باشد مناره زیبایی آن در حدود 32 متر ارتفاع دارد و با گره چینی آجری مزین گشته و همچنین با آیاتی از کلام الله مجید به خط کوفی مزین گشته است .شبستان جنوبی همانند شبستان شرقی است و با طاق های جناغی و کاسه پوش یا چهاربخشی پوشیده شده و موسوم به شبستان چهلستون می باشد.این شبستان که مربوط به دوره سلجوقی می باشد در قسمت زیرزمین خود نیز شبستانی با ستون چهارگوش قرار دارد. ایوان این مسجد مربوط به دوره تیموری است و ارتفاع آن حدود 25 متر است و گنبد اصلی که در پشت این ایوان قرار دارد مربوط به دوره سلجوقی است.این بنا به شماره 163 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است .ابعاد این بنا حدود 73 x 50 متر می باشد .

آدرس: خیابان امام- داخل بازار شیخ علاءالدوله ضلع غربی تکیه پهنه.

خانه کلانتر

این بنا متعلق به اواسط قاجار می باشد و در قسمت جنوبی سمنان در محله اسفنجان و در نبش میدان ابوذر (پاچنار) واقع است .بنا متعلق به خانواده رجبی (کلانتر وقت سمنان ) بوده است .بنا دارای یک حیاط مرکزی و باغچه و فضاهایی از جمله راهرو، اتاق های تابستانی و زمستانی، بادگیر و .... می باشد . این بنا دارای یک بادگیر بلند و منحصربفرد در روی قسمت جنوبی است که از روی سقف قسمت تابستان نشین بیرون آمده است .این بنا به شماره 1787 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است .ابعاد این بنا حدود 49x 36 متر می باشد .

آدرس : خیابان طالقانی-میدان ابوذر-

کلیه حقوق این پورتال متعلق به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می‌باشد
logo-samandehi
شعار سال در فوتر