• پیرنجم الدین

پیر نجم الدین و پیر علمدار

بطوریکه عطا ملک جوینی نوشته است هنگامیکه سوباتای سردار سپاه اعزامی چنگیز خان مغول جهت تسخیر شهرهای مرکزی ایران و تعاقب آن سلطان محمد خوارزمشاه به سمنان رسیدند این شهر را مورد تاخت و تاز قرار دادند بطوریکه جوینی تصریح کرده در سمنان خلق بسیار بکشتند، موضوع دیگری از واقعه حمله وحشت زای مغول به سمنان ننوشته اند بدیهی است چنانچه مردم شهر مقاومتی در برابر هجوم مغول نمی کردند همانطور که جوینی نوشته بسیار کشته نمی شدند .

هنگامی که خبر نزدیک شدن سپاه ویرانگر و خونخوار مغول از طرف دامغان به سمنان رسید دو تن از بزرگان شهر به نامهای پیر حسین علمدار و پیر نجم الدین دادبخش (یا تاجبخش ) کفن پوشیدند و مردم شهر را به مبارزه و دفاع از سمنان تهییج و تشجیع کردند و خود پیشاپیش مردم به حرکت در آمده و به محافظت از برج و باروی شهر پرداختند ولی مقاومت دلاورانه مردم این شهر نیز مانند دیگر شهر های ایران پس از مقاومت شدید سرانجام به شکست مبدل شد .

مغولان پس از ورود به این شهر به قتل عام مردم سمنان و غارت اموال آنان مشغول شدند در این میان پیر حسین علمدار و پیر نجم الدین دادبخش از فعالیت وطن پرستانه خود دست برنداشتند و بر بالای برج داخلی شهر بی باکانه مقاومت می کردند کار این دفاع و مقاومت دلیرانه ملی به جائی رسید که آنان پس از تمام شدن تیر با پرتاب کردن خشت و سنگ به طرف دشمن کار جنگ و دفاع را همچنان ادامه دادند بطوریکه معروفست این جانبازان گمنام وطن در راه حفظ و حراست زادگاه خود تا پای جان مقاومت کردند تا سر انجام همانطوری که پیش بینی می‌شد با کسب افتخار عنوان سردار ملی در راه میهن جان سپردند و شربت شهادت نوشیدند.

بعد از رفتن سپاه مغول به سوی خوار و ری افرادی که از قتل عام سمنان جان به در برده بودند جنازه پیر حسین علمدار را جلوی دروازه عراق (ری) و جنازه پیر نجم الدین داد بخش را جلوی دروازه خراسان دفن کردند و برای یادبود این واقعه تاریخی ملی و جاوید نگه داشتن خاطره جانبازان میهن پرست شهر خود و تجلیل از روح پر فتوح سرداران با شهامت و افتخار آفرین آرامگاههای آبرومندی برای هر یک بنا کردند که تا کنون باقی و پا برجاست .

گروهی مدفون مقبره شیخ نجم الدین دادبخش را شیخ نجم الدین طامه الکبری نامیده اند البته واقعه شهادت نجم الدین کبری که او نیز در جریان حمله مغولان به خوارزم کشته شده، تقریبا شبیه واقعه شهادت شیخ نجم الدین دادبخش است اما برخی از محققان درباره شهادت شیخ نجم الدین طامه الکبری نوشته اند :

چون چنگیز خان آوازه وی را شنیده بود کسی را فرستاد که: من خوارزم را قتل عام خواهم کرد آن بزرگ باید از میان ایشان برود و به ما بپیوندد. شیخ در جواب گفته : هفتاد سال با تلخ وشیرین روزگار در خوارزم با این طایفه به سر بردم اکنون که هنگام نزول بلاست اگر بگریزم از مروت به دور باشد.

بدین ترتیب احتمال داده می شود که دو تن از مدافعان معروف مذکور در شهر سمنان نیز از شاگردان شیخ نجم الدین طامه الکبری بوده اند در موقع بروز فتنه مغولان به اشاره و به دستور شیخ بزرگ به زادگاه خود مراجعت کرده و طبق فرمان مرشد خویش به شرحی که گذشت همراه مردم سمنان دلاورانه از این شهر دفاع کرده اند و سر انجام در راه دفاع از ملک و ملت شهید شده اند .

مقبره پیر نجم الدین که از بناهای قرن هفتم هجری است در مشرق سمنان بیرون دروازه خراسان در محلی بنام قبرستان پیر نجم الدین واقعست .

در سمت مغرب سمنان ابتدای بلوار احداثی بین سمنان و محلات ثلاث مقبره ای وجود دارد که منسوب به پیر علمدار است .

محمد خان صنیع الدوله در کتاب مطلع الشمس مقبره مزبور را مربوط به علمدار حضرت علی بن موسی الرضا (ع) دانسته ولی مردم سمنان آنرا همان پیرحسین علمدار می دانند .